| Auteur: Marinus Schouten | Functie: Projectcoördinator, adviseur, EduDivers

Alle mensen verdienen respect, behalve homo’s

In 2012 en 2013 werd Nederland opgeschrikt door verschillende gevallen van suïcide onder jongeren. De onderwijsconferentie 'Met Alle Respect! Samen werken aan sociale veiligheid' op 16 april a.s. heeft daar indirect mee te maken.

Bij twee van deze gevallen werd de persoon in kwestie als homo gepest. Andere jongeren overwegen om die reden suïcide. Het is geen luxe dat er speciale aandacht is voor seksuele diversiteit EduDivers neemt daarom graag deel aan de organisatie van deze conferentie over sociale veiligheid. We hopen onze expertise te kunnen verbinden met wat u weet over de interesses van uw leerlingen.

Toen we op een vmbo-school voorbeeldlessen gaven, zeiden enkele moslimleerlingen: ‘Alle mensen verdienen respect, behalve homo’s’. Homo’s waren in hun ogen geen mensen. Zeker niet alle leerlingen denken zo. En niet alle jongeren zijn zo transparant over hun gevoel. Toch laat het scherp zien dat leerlingen (en soms docenten) het lastig vinden homo’s te accepteren. Vaak vinden ze dat moeilijker te accepteren dan andere vormen van anders zijn. Zelfs in onze Nederlandse samenleving word je verondersteld hetero te zijn tot het tegendeel blijkt.

Kinderen en jongeren zijn volop met hun identiteit in ontwikkeling. Dat zorgt voor onzekerheid. Als je over veel zaken nog onzeker bent, is het logisch dat je snel terugvalt op maatschappelijke verwachtingen en normen die dan in elk geval nog enige zekerheid bieden. Als je je onveilig voelt in een klas kies je liever voor een andere weg, bijvoorbeeld verdoezelen dat je zelf homo of lesbisch bent.  Dan is hetero zijn of zo overkomen gewoonweg de makkelijkste keuze. Of, als je erg onzeker bent, extreem masculien of feminien gedrag vertonen. Of radicaal zijn in het geloof. Dat is tenminste lekker duidelijk.

Ongeveer 20% van de jongeren vindt dat ze LHBTI (lesbische, homo, biseksuele, transgender, interseksuele) leerlingen op een afstand moet houden. Nog eens 40% is onzeker hoe ze met LHBTI leerlingen kan omgaan. De grote groep twijfelaars gaat met de nogal homofobe luidruchtige minderheid om.* De meeste scholen hebben moeite om die luidruchtigheid het hoofd te bieden. Dat schept veel eenzaamheid voor de LHBTI leerlingen. Zij denken door de sfeer dat “iedereen tegen homo’s is”.  Door die eenzaamheid ligt het aantal suïcidegevallen onder LHBTI leerlingen vijf maal hoger.

De verwachting dat je hetero bent en dat men tegen homo is, gaat zo diep dat het geen zoden aan de dijk zet als de school slechts een enkele les geeft over seksuele diversiteit. Méér kansen liggen voor het oprapen. Een eenduidige schoolbrede aanpak heeft meer impact. Op een praktijkschool zet een team zijn schouders eronder. Een groepje docenten heeft onderling afgesproken wie wat doet om de sfeer op school prettig te maken. Leerlingen hebben die eensgezindheid in de gaten. Het dwingt bij hen gezag af omdat docenten met één stem spreken. Op een andere school stappen de docenten buiten hun klaslokaal. Ze halen hun professionele hart op door met elkaar een leerlijn over burgerschap te ontwikkelen en seksuele diversiteit daarin mee te nemen, die de jongeren tijd en ruimte geeft om te werken aan hun waarden en normen ten opzichte van anderen.

De toenemende radicalisering baart docenten zorgen. Polarisatie van meningen over homoseksualiteit vormt daar onderdeel van. Het is niet altijd gemakkelijk om aan te sluiten op de behoeften van de leerlingen en ze tegelijkertijd richting en grenzen te bieden bij een controversieel thema als seksuele diversiteit. Toch is het niet alleen een kwestie van persoonlijkheid hoe je dit doet. Er zijn professionele oplossingen in de vorm van: werken aan pedagogische competentie, best practice methoden, samenwerking van het team organiseren en randvoorwaarden die de schoolleiding en het bestuur kunnen bieden. Die ervaringen en inzichten gaan we delen met onderwijsprofessionals tijdens de conferentie “Met Alle Respect: samen werken aan sociale veiligheid”. Komt u ook?

EduDivers, kenniscentrum voor onderwijs en seksuele diversiteit 

 

*Deze cijfers worden door diverse onderzoeken ondersteund zoals: Anne Kersten en Theo Sandfort, Lesbische en homoseksuele adolescenten in de schoolsituatie, Utrecht 1994; L. van Vuuren, H. Stegeman , L. van Dieren, C. Verhagen, M. van der Wal, Zo gezond zijn Amsterdamse jongeren! (GGD jeugdgezondheidsmonitor), Amsterdam 2011.

Marinus Schouten Projectcoördinator, adviseur, EduDivers

Reacties

Scroll
naar beneden