Jongeren missen solide basis in seksuele vorming

Het condoomgebruik bij losse contacten neemt verder af onder jongeren. Dat blijkt uit het Test je leefstijl-onderzoek van Rutgers en Soa Aids Nederland onder mbo-studenten. Jongeren zelf vragen expliciet om meer aandacht voor seksuele vorming, van de brugklas tot de bovenbouw. Scholen zeggen op hun beurt dat ze seksuele vorming belangrijk vinden, maar zijn zoekende hoe ze dit op een goede, structurele manier in kunnen vullen. Dit terwijl er elk jaar een nieuwe groep van 200.000 jongeren seksueel actief wordt. Daarom organiseren Soa Aids Nederland, Rutgers en GGD'en rond Valentijnsdag de Week van de Liefde. Zo kunnen docenten ervaren hoe het is om goede lessen te geven over liefde, seksualiteit en relaties. Scholen die al goed op weg zijn met dit thema worden bovendien bekroond met een Lang Leve de Liefde Award.

 

‘Cijfers over condoomgebruik onder jongeren liegen er helaas niet om, bij losse contacten daalt dit steeds verder’, licht Suzanne Meijer, programmaleider Jongeren van Soa Aids Nederland toe. ‘We zien dat jongeren een solide basis aan seksuele vorming missen, waardoor ze onvoldoende voorbereid zijn als ze seksueel actief worden. Het investeren in structurele aandacht in de klas voor het thema relaties en seksualiteit, tijdens de hele schoolcarrière, betaalt zich dubbel en dwars uit in zelfbewuste, seksueel gezonde jongeren.’ 

Rutgers onderzoeker Marianne Cense vult aan: ‘Samen met jongeren hebben we onderzocht wat ze willen in seksuele vorming. Ze vinden dat ze nu veel te beperkte lessen krijgen. “Het gaat teveel over eierstokken en te weinig over diversiteit, plezier en relaties”, was het algemene gevoel. Juist als de jongeren zelf aan relaties en seks beginnen, in de bovenbouw, krijgen ze geen seksuele vorming meer! Daarom bepleiten we een doorlopende leerlijn, met brede aandacht voor seksualiteit, identiteit, relaties en weerbaarheid.’

Aandacht voor seksualiteit verlaagt risico op soa’s en zwangerschap

Seksuele vorming gaat veel verder dan het overbrengen van kennis over het lichaam en voortplanting. Het gaat over het bevorderen van seksueel gezond gedrag in brede zin, waarbij onderwerpen als weerbaarheid, communicatie met je partner, seksuele diversiteit en respectvol omgaan met elkaar aan bod moeten komen. Aandacht voor liefde, seks en relaties bij leerlingen, verlaagt het risico op soa’s, grensoverschrijding en onbedoelde (tiener)zwangerschappen. De Week van de Liefde (10 t/m 14 februari) is een leuke en laagdrempelige manier om in de les aandacht geven aan relaties en seksualiteit. Scholen die meedoen worden uitgenodigd om gedurende deze week minimaal één les over dit thema te geven. Op de website vinden scholen allerlei ideeën, tips en materialen, en als ze zich aanmelden om mee te doen krijgen ze een promotiepakket.

Lang Leve de Liefde awards voor scholen die uitblinken

In de Week van de Liefde worden ook weer de Lang Leve de Liefde awards uitgereikt. Daarmee zetten Soa Aids Nederland en Rutgers scholen in het zonnetje die uitblinken in lessen en beleid rond relaties en seksualiteit. De award is er voor scholen die onder meer structureel lesgeven over seksualiteit en relaties en gebruik maken van erkende, effectieve lesmethoden. Lees hier welke scholen de awards 2020 hebben gewonnen!

 


Wat weten we over de seksuele gezondheid van jongeren en de seksuele vorming die ze krijgen?

 

Wat zeggen leerlingen over seksuele vorming?

Gewoon het taboe er af halen (Rutgers, Soa Aids Nederland 2019

  • Meer aandacht voor seks in de bovenbouw; leerlingen willen seksuele vorming van de brugklas tot de eindexamenklas.
  • Nu is de seksuele vorming te beperkt; leerlingen willen meer onderwerpen bespreken zoals seksuele identiteit, wensen en grenzen, sexting en plezier in seks.
  • Praten over seks vraagt om een veilige sfeer; leerlingen willen dat de docent een veilige sfeer creëert in de klas.
  • Goede seksuele vorming is het uitgangspunt; leerlingen willen open kunnen praten over seksualiteit.

Wat zeggen scholen over seksuele vorming?

Seksuele en relationele vorming in het onderwijs (RIVM 2019)

Zorg voor een structurele en brede aanpak; scholen willen wel vakoverstijgend en integraal werken, maar zijn zoekende hoe ze dit kunnen invullen. Het gaat immers naast het aanbieden van (gast)lessen, vooral om het borgen van het thema seksualiteit en relaties in beleid van de school.

Geef meer aandacht aan (online) omgaan met elkaar; de ‘technische kant’ van het verhaal blijft volgens de bezochte scholen belangrijk. Maar aandacht voor het omgaan met elkaar, zoals grenzen aangeven en respecteren, groepsdruk en gevaren van sociale media (pesten, sexting), is ook nodig. 

Cijfers jongeren en condoomgebruik

Welzijn en gezondheid jongeren 11 tot 16 (Trimbos 2018)

Het condoomgebruik onder seksueel actieve jongeren is sterk afgenomen, van ruim 80% in 2009 naar 55% in 2017. 

Seks onder je 25e (Rutgers, Soa Aids Nederland 2017)

Ruim vier op de tien jongeren heeft geen condooms gebruikt bij een onenightstand. Eén op de drie jongeren gebruikt nooit een condoom met een scharrel: dat is een losse partner met wie zij vaker seks hebben.

Test je leefstijl MBO (Rutgers, Soa Aids Nederland 2020)

  • 21% van de jongeren heeft het afgelopen halfjaar geslachtsgemeenschap gehad met een losse partner. Van deze groep heeft 37% het afgelopen halfjaar altijd een condoom gebruikt met een losse partner. Het aantal meisjes dat altijd een condoom gebruikte met een losse partner is iets gedaald van 36% naar 32%.
  • Seksueel genieten; 77% van de meisjes en 91% van de jongens kan (bijna) altijd genieten van seks.
  • Het aantal meisjes dat minstens één keer onder druk gezet of gedwongen is tot seks is iets gedaald: van 16% naar 13%. Bij jongens is dit ongeveer gelijk gebleven met 4%.
  • 11% van de meisjes heeft regelmatig tot altijd pijn bij het vrijen.

Studenten in de spotlight (duiding condoomgebruik studenten kwalitatief Soa Aids Nederland)

  • Intentie om veilig te vrijen is erg laag onder studenten.
  • Lage risicoperceptie & vertrouwen.
  • Kennis over soa’s en gevolgen ontbreekt, maar studenten hebben een lage informatiebehoefte.
  • De sociale norm onder studenten is onveilig vrijen.
  • Studenten nemen risico om onveilig te vrijen en gaan zich achteraf testen.
  • Soms lukt het niet, door alcoholgebruik of omdat studenten de keuze om veilig te vrijen bij de sekspartner laten.
  • Studenten hebben veel kennis over soa-testen en beleven soa-testen als laagdrempelig.

 

Reacties

Scroll
naar beneden