Brugklassers (FlickrCC_hindrik_sijens)

Seksuele ontwikkeling van 15 tot 19 jaar

In de periode van 15 tot 19 jaar worden relaties en seksuele contacten langzamerhand steeds serieuzer. Seks gaat stapje voor stapje verder en veel jongeren doen in deze periode de eerste ervaringen op met vingeren en aftrekken, geslachtsgemeenschap en orale seks. Laag opgeleide jongeren zijn eerder seksueel actief dan hoger opgeleide jongeren. Ook ontdekken veel jongeren in deze periode of ze op jongens of meisjes vallen.

Lichamelijke ontwikkeling

Het lichaam van meisjes groeit door tot 17 jaar en dat van jongens tot 19 jaar. Rond het 15e jaar zijn  jongeren nog erg gevoelig voor kritiek en afwijzing. Dit neemt pas vanaf 17 of 18 jaar af. Jongeren krijgen dan meer inzicht in wie ze zijn en gaan anderen beter begrijpen. 

De mate waarin jongens en meisjes zichzelf te dik of te dun voelen blijft vrij constant na het 14e jaar.

47% van de 16-jarige meisjes en 20% van de jongens vindt zichzelf te dik. 18% van de jongens en 9% van de meisjes vindt zichzelf te dun. 

UP2U_3_Copyright_CMG_CasperCammeraat

Naarmate jongeren ouder worden, zijn ze minder negatief over hun uiterlijk. Vooral meisjes zijn op deze leeftijd veel met hun uiterlijk bezig. Meisjes met een Marokkaanse, Turkse, Surinaamse of Antilliaanse achtergrond hebben een positiever lichaamsbeeld dan autochtone Nederlandse meisjes. Daarnaast spelen ouders, leeftijdsgenoten en beelden in de media een rol. Meisjes en vrouwen met een verleden van seksueel misbruik hebben vaak een minder positief lichaamsbeeld.

Relationele ontwikkeling 

Vrijwel alle 15- tot 19-jarigen zijn wel eens verliefd geweest. 4 op de 5 hebben ook wel eens verkering gehad. Bij 15-jarigen worden de contacten met partners persoonlijker. Ze worden met meer zorg uitgekozen, maar nog wel grotendeels op basis van het uiterlijk. De meeste 16- en 17-jarigen hebben kortdurende verkeringen. Op deze leeftijd is het leren kennen en aangeven van de eigen wensen en grenzen een belangrijk aandachtspunt. Voor de meeste jongeren vindt seks plaats binnen een vaste relatie. Een eventuele vaste partner wordt steeds belangrijker, bijvoorbeeld  voor sociale steun. Uitgaan wordt voor veel jongeren een belangrijk onderdeel van hun sociale leven. Veel jongeren gebruiken daarbij alcohol en/of drugs.

Genderidentiteit

Voor mannen en vrouwen bestaan andere normen en verwachtingen op seksueel gebied. Er is sprake van een dubbele seksuele moraal: meisjes die 'te makkelijk' overgaan tot seks kunnen op afkeuring rekenen, voor jongens is het juist statusverhogend om veel seksuele ervaring te hebben. Van jongens wordt verwacht dat ze altijd zin hebben en dat ze het initiatief nemen op het gebied van versieren en seks. Hierdoor zijn ze zich nauwelijks bewust van hun eigen grenzen. De druk om seks te hebben is in sommige groepen jongens behoorlijk groot. Van meisjes wordt juist verwacht dat zij de grenzen aangeven. Zij zijn vaak zo sterk bezig met het bewaken van grenzen, dat ze onvoldoende toekomen aan hun eigen wensen.

Seksueel gedrag 

Van de 15- tot 19-jarigen heeft 38% van de jongens en 41% van de meisjes geslachtsgemeenschap gehad. Een meerderheid heeft dus nog geen geslachtsgemeenschap gehad. Het is er gewoon nog niet van gekomen. Of ze willen eerst een tijdje verkering hebben. Dat zijn de meest genoemde redenen als een midden- adolescent nog geen ervaring met geslachtsgemeenschap heeft. Jongeren van 15 tot 19 jaar denken wat gemakkelijker over seks zonder gevoelens of seks voor het huwelijk dan vroeg-adolescenten. Toch vinden de meeste jongeren het ook in deze levensfase niet in orde als een jongen en een meisje seks met elkaar hebben zonder verliefd te zijn. Vergeleken met jonge adolescenten is seks minder omgeven met gevoelens van schuld, schaamte of afkeer.

Vrijwel alle jongens van 15 tot 19 jaar zijn wel eens seksueel opgewonden geweest. Bij meisjes is dit op 15-jarige leeftijd 70% en op 18-jarige leeftijd 93%. Vooral aan het begin van deze levensfase fantaseren jongeren vaak over seks. Meisjes beginnen iets later met fantaseren dan jongens, en doen dit ook minder vaak. Jongens fantaseren bovendien vanaf de eerste keer ook tijdens de geslachtsgemeenschap. Voor meisjes komt dit vaak pas na enige jaren seksuele ervaring. Dat jongeren fantaseren over seks en gevoelens van opwinding ervaren, wil niet direct zeggen dat ze ook seks willen hebben met een partner. 15% van de 15- tot 19-jarige jongens geeft aan hier nog niet aan toe te zijn, tegenover 30% van de meisjes.

Seksuele oriëntatie

Jongeren die zich aangetrokken voelen tot personen van hetzelfde geslacht gaan langzamerhand beseffen dat dit homoseksualiteit wordt  genoemd. Pas na een tijdje komt de zekerheid over de eigen homoseksuele oriëntatie. Het duurt dan vaak nog 1 of 2 jaar voordat ze dit ook aan anderen vertellen (de coming-out). In deze levensfase voelen veel homojongeren zich niet helemaal geaccepteerd of krijgen zij te maken met  een negatieve houding tegenover homoseksualiteit. Dit veroorzaakt stress waardoor zij een kwetsbare groep zijn als het gaat om het psychisch welbevinden. Ze hebben bijvoorbeeld vaker depressieve gevoelens en suïcidale gedachten.

Meer weten? 

Sense.info

Sense.info is een betrouwbare site over seks voor jongeren. Er is veel informatie over seksualiteit, maar ook over verliefdheid, relaties, liefde en alles wat daarbij komt kijken

Naar de website
Scroll
naar beneden