Brugklassers (FlickrCC_hindrik_sijens)

Reacties van leerlingen

Lessen seksuele vorming kunnen leiden tot uiteenlopende reacties van de leerlingen. Sommigen worden onrustig, maken grappen of dagen u uit met persoonlijke of andere ongemakkelijke vragen. Andere leerlingen wenden de hele les beschaamd het hoofd af. Hoe gaat u daarmee om?

Een jongen (14) wilde de eerste les seksuele vorming vrij: hij wist alles al. Ik vroeg hem te helpen vragen te beantwoorden uit de klas. Ik vertelde dat niemand ooit is uitgeleerd, van elke les steek je wel iets op. We hebben allemaal verschillende  ervaringen. Niet iedereen bekijkt dezelfde sites of tv-programma’s of leest dezelfde boeken.

Anna
Docente, Willem de Zwijger College Bussum

Donkere jongen

Tips hoe om te gaan met reacties van leerlingen

  1. Ga niet voorbij aan dat wat er gebeurt, vraag eventueel naar uitleg van een bepaalde opmerking of grap. 
  2. Lastige vragen of discussies? Vraag de leerlingen wat zij zouden antwoorden of doen voordat u een antwoord geeft of ingrijpt. 
  3. Vertel verlegen leerlingen na de les dat het u opviel dat ze stil waren. Vraag hen wat hiervan de reden was. En of u iets kunt doen waardoor ze zich beter voelen in de volgende les.  
  4. Maak het persoonlijker, bijvoorbeeld door het stellen van vragen zoals: ‘Stel dat iemand iets kwetsends over jou zou zeggen …’, of ‘Wat als dit over je broer/zus gezegd zou worden?’. 
  5. Probeer te veralgemeniseren of persoonlijke verhalen breder te trekken door betrouwbare kennis, bijvoorbeeld bevindingen uit onderzoek, te geven.
  6. Geef aan dat persoonlijke opvattingen niet goed of fout zijn; iedereen mag die hebben. Maar bij discussies hierover is het niet de bedoeling andere leerlingen opzettelijk te kwetsen. 

 

Bij voorlichting in de klas mag het zeker met humor. Dat is juist belangrijk, maar ga er dan over in gesprek. Vraag bijvoorbeeld ‘Leg eens uit wat jullie leuk vinden?’

Yuri Ohlrichs
Voorlichter, trainer en consultant Rutgers

Wat kunt u verder doen

  1. Geef in de lesintroductie aan dat iedereen zich op een eigen, unieke manier seksueel ontwikkelt. Iedereen maakt hierin zelf eigen keuzes. Op verschillende momenten en in een verschillend tempo. Hierbij geldt geen goed of fout, te snel of te langzaam, te veel of te weinig. Zo bent u lastige discussies over ‘wat/wie is normaal?’ al een stapje voor. 
  2. Leg uit dat seks iets persoonlijks is en ieder voor zichzelf bepaalt of en met wie de eigen seksuele gevoelens, ervaringen, wensen en fantasieën worden gedeeld. Leerlingen hoeven dus niets te vertellen over zichzelf, maar wel opletten in de les en zo actief mogelijk meedoen. 
  3. Maak tijdens de eerste les werkafspraken. Betrek de leerlingen hier actief bij door te vragen wat zij van de anderen nodig hebben om op een prettige manier te kunnen praten over seksualiteit. Zijn de regels opgesteld, besluit dan met de vraag of iedereen zich daaraan kan houden. 
  4. Verwijs naar de regels aan het begin van elke les of in situaties waarbij deze (bijna) worden overtreden. 

Meer informatie

  • Met het lespakket Lang Leve de Liefde kunnen docenten in de onder-en bovenbouw van het voortgezet onderwijs leerlingen ondersteunen bij het maken van gezonde keuzes in liefde, relaties, seksualiteit en veilig vrijen. Training en advies; Ter ondersteuning van seksuele vorming in het voortgezet onderwijs is er een aantal landelijke organisaties dat trainingen en advies biedt, bijvoorbeeld de GGD.
  • Lesgeveindeliefde.nl – website voor en door docenten ter ondersteuning in het omgaan met lastige situaties tijdens het lesgeven.
Scroll
naar beneden