Brugklassers (FlickrCC_hindrik_sijens)

Hoe doe ik dat als docent?

Het beste advies om te starten met seksuele voorlichting luidt: vooral gewoon beginnen! Seksuele vorming is heel leuk om te geven, omdat leerlingen het een boeiend onderwerp vinden. Met het lesgeven komt de ervaring vanzelf.

Eerst vraag ik leerlingen hoe we prettig en makkelijk kunnen praten over seksualiteit. Zo maken we samen werkafspraken voor iedereen en alle lessen.

Docent

U wilt graag lessen seksuele vorming geven, maar hoe begint u nu en waar moet u op letten? We hebben een aantal tips op een rijtje gezet.

1. Sluit aan bij de ontwikkeling en behoeften van uw leerlingen

Het is belangrijk om de lessen aan te laten sluiten bij de leefwereld, interesses en ontwikkelingsfase van leerlingen. U kunt hiervoor de richtlijn seksuele vorming als uitgangspunt nemen. U kunt ook een lijst met onderwerpen aandragen waar leerlingen zelf uit kunnen kiezen of vooraf de kennis peilen bij leerlingen aan de hand van een vragenlijstje.

leraren_met_langlevedeliefde

2. Bepaal de doelen van de lessen

U kunt in de lessen aan verschillende doelen werken. Wilt u dat leerlingen meer kennis krijgen of juist bepaalde waarden en normen ontwikkelen? Of wilt u leerlingen ondersteunen in het ontwikkelen van communicatieve vaardigheden? Voor een gezonde en veilige seksuele ontwikkeling is het van belang om op meerdere aspecten in te steken en hier de juiste werkvormen voor in te zetten.

Ik begin niet direct over seksualiteit. Vaak begin ik eerst met een les over relaties en verliefdheid. Zo wennen de leerlingen er al een beetje aan om over de thema’s te praten.

Docent

3. Kies uw lesmateriaal

Er is uiteenlopend lesmateriaal beschikbaar maar de kwaliteit verschilt. Kies bij voorkeur lesmateriaal dat erkend is door het Centrum Gezond Leven of waarvan u weet dat dit effectief, goed onderbouwd of positief geëvalueerd is. Veel lesmaterialen kunt u flexibel inzetten. Houdt wel rekening met een bepaalde opbouw in de lessen en draag zorg voor lessen in een doorlopende leerlijn. Een enkele les over een onderwerp heeft vaak weinig zin. 

4. Ken uzelf

Voordat u start met relationele en seksuele vorming, is het goed om stil te staan bij uw eigen opvattingen, normen en waarden over relaties en seksualiteit, homoseksualiteit, seks voor het huwelijk, anticonceptiegebruik en seksuele activiteit van jongeren. Persoonlijke opvattingen zijn ondergeschikt aan het professionele handelen. Als leraar is het vooral belangrijk leerlingen te ondersteunen bij een gezonde en veilige seksuele ontwikkeling.

5. Zorg voor een veilige sfeer 

Voor de leerlingen is een veilig leerklimaat belangrijk, zodat ze op een open manier over seksualiteit kunnen praten. Een aantal tips:

  • Maak afspraken met de klas zoals: elkaar niet uitlachen, eigen grenzen bewaken, elkaar laten uitpraten, elkaars mening respecteren, persoonlijke zaken niet doorvertellen et cetera.
  • Maak afspraken met de klas over hoe u over seksualiteit praat, want niet iedereen is gewend hier over te praten. 
  • Geef de leerlingen ook de kans om anoniem vragen te stellen door bijvoorbeeld een vragendoos in de klas neer te zetten waar ze briefjes in kunnen doen.
  • Start met veilige onderwerpen zoals relaties en verliefdheid.
  • Werk in kleine subgroepen en behandel niet alles plenair.
  • Corrigeer leerlingen of spreek ze aan, als ze niet respectvol op anderen reageren.

Ik heb altijd een ‘vraag maar raak doos’ staan tijdens deze lessen. Leerlingen kunnen hier dan anoniem een vraag erin doen. Ik beantwoord deze op een vast moment, zonder aan te geven van wie de vraag is. Bij deze werkvorm merk ik op dat ‘als er 1 schaap over de dam is, volgen er meer’.

Docent

6. Aan de slag

In de meeste lespakketten staan goede tips en werkvormen om les te geven. Belangrijk is vooral dat leerlingen participeren en actief betrokken worden bij de lessen. Het is aan de docent om de opdrachten, discussies en groepsgesprekken te faciliteren en goed te begeleiden.

7. Vraag feedback van uw leerlingen

Vraag aan uw leerlingen hoe ze de les vonden. Leuke lessen blijven namelijk beter hangen en u kunt er zelf ook van leren!

8. Doe het niet alleen: deel uw ervaringen en betrek het team erbij

Lesgeven over relaties en seksualiteit kan heel leuk zijn! Het wordt nog leuker als u er niet alleen voor staat. Betrek andere collega's bij de lessen en laat zien wat de lessen voor de leerlingen en u hebben opgeleverd. Bijvoorbeeld leerlingen die nu meer weten over een onderwerp, beter in hun vel zitten, lastige vragen durven stellen, meer weten over het onderwerp en respectvoller met elkaar omgaan. Of u heeft een betere relatie met uw leerlingen gekregen. Met collega's kunt u de lessen beter onderling op elkaar afstemmen, opgedane kennis en ervaring met elkaar delen en bij moeilijke situaties steun zoeken bij elkaar. Samen kunt u meer verantwoordelijkheid nemen voor dit thema. 

 

Meer informatie

Lesgeven over een specifiek onderwerp

Bent u op zoek naar lesmateriaal en suggesties per thema?

Bekijk de thema's
Scroll
naar beneden