Twee jongens spel op school speciaal onderwijs

(Online) seksueel gedrag en weerbaarheid

Een positieve seksuele ontwikkeling gaat niet alleen over het uitblijven van seksueel riskant gedrag, maar ook over de bevordering van seksueel gezond gedrag en seksuele weerbaarheid. U vindt hier een overzicht van lesmaterialen over deze thema's.

meiden kletsen buiten

Thema's

De leerlijn (online) seksueel gedrag en weerbaarheid gaat over:

  • seksualiteit
  • communicatie over wensen en grenzen
  • de invloed van media en omgeving
  • seksueel gedrag
  • seksuele gevoelens
  • seksuele weerbaarheid
  • intimiteit
  • de eerste keer

Kerndoelen (online) seksueel gedrag en weerbaarheid

De leerlingen werken bij deze leerlijn aan kerndoelen 8 en 9.

  • Kerndoel 8 (DB/ AR): ‘De leerling leert op adequate wijze om te gaan met eigen gevoelens en wensen.’ (Leren functioneren in sociale situaties)
  • Kerndoel 9 (DB/ AR): ‘De leerling leert respectvol en verantwoordelijk om te gaan met anderen.’ (Leren functioneren in sociale situaties)

Veelgebruikt lesmateriaal

De lesmaterialen hieronder passen bij de leerdoelen van de leerlijn (online) seksueel gedrag en weerbaarheid. Met de aanbevolen aanvullende materialen kunt u aan specifieke doelen of thema's uit de leerlijn werken. Als u structureel wilt werken aan seksuele vorming raden wij u aan om de leerlijn seksuele en relationele vorming in zijn geheel te gebruiken.

Download onderaan de pagina het overzicht van veelgebruikte lesmaterialen gekoppeld aan de complete leerlijnen.

Digitale lesmethode Kriebels in je buik speciaal onderwijs

Bij Kriebels in je buik SO gebruiken we dezelfde vorm als de reguliere methode, inhoudelijk zijn er een aantal verschillen. De leerlijn seksuele vorming voor het SO ZML vormt het uitgangspunt. De doelen uit de leerlijn zijn vertaald naar lessen. Zo sluiten de lessen aan bij het ontwikkelingsniveau van uw leerlingen en kunt u aan een specifiek doel werken met de methode. Veel werkvormen kunt u aan of uit zetten, zodat het makkelijk is om een deel nog eens te herhalen en andere delen over te slaan. Heeft u vragen? Mail dan naar info@kriebelsinjebuikso.nl.

Digitale lesmethode Lang Leve de Liefde vso 

Een lesmethode over relaties en seksualiteit voor zeer moeilijk lerende leerlingen. Het lespakket vormt een doorlopende leerlijn en bestaat uit een docentenhandleiding, leerlingenmagazine, korte films en een digitale lesomgeving. In de opbouw van de lessen is rekening gehouden met de seksuele ontwikkelingsfasen van leerlingen, hun leerstijl en leervermogen. Ook worden geregeld (optionele) herhalende of verdiepende opdrachten aangeboden. De werkbare tijd van een les is steeds 30 tot 40 minuten. 

‘De lessenserie wordt aangeboden in een specifieke volgorde. Juist door de opbouw te volgen bereik je het meeste effect’ - Docent vso cluster 3 ZML school in pilotstudie

Weerbaarheid. Baas over mijn eigen lijf.

Een educatief pakket over nee-zeggen. Inclusief videomateriaal, een werkboek voor docenten en opdrachten voor leerlingen. In het pakket veel concreet materiaal (gekleurde platen, pictoserie en een spel), waardoor bruikbaar in verschillende clusters vso.

 

Lang Leve de Liefde praktijkonderwijs

Dit lespakket voor het praktijkonderwijs, wordt vaak gebruikt in het vso voor leerlingen die functioneren op niveau 9 of hoger van de leerlijn.

 

HALLO IK

Hallo Ik is een trainingsmethode over lichaam, gevoel, seksualiteit, weerbaarheid en sociale vaardigheden voor kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking, een auditieve beperking en/ of een communicatieve beperking.​

 

STIP VSO.

STIP VSO is een methode voor sociale competentie voor het zml onderwijs. Omgaan met seksuele gevoelens bij jezelf en het aangaan van vriendschappen en relaties komen ook aan bod.

 

Tips bij het lesgeven over het thema (online) seksueel gedrag en weerbaarheid
 

  1. Ja en nee zeggen 
    Besteed in de dagelijkse lessen aandacht aan ja en nee zeggen. Ook in relatie tot andere onderwerpen.
  2. Ja en nee plekjes
    Leg uw leerlingen vanaf jonge leeftijd uit wat het verschil is tussen ja- en nee-plekjes. U kunt reguliere lesmethoden over dit onderwerp aanvullen met een uitleg over verschillen in aanraking (zoals tussen professionele aanraking door arts of verzorger en intieme aanraking).
  3. Rollenspel
    Speel in de klas situaties na met poppen. Vraag de leerlingen hoe ze op de situatie zouden reageren. De leerlingen leren aan de hand van het rollenspel wat normaal en wat over de grens is. Doe dit ook voor situaties op het internet.
  4. Emoties
    Gebruik een methodiek als ‘Baas over mijn eigen lijf’ van Philadelphia om aan de hand van basisemoties leerlingen te leren wat fijn is en wat niet. U kunt ook een voeldoos gebruiken. Stop bijvoorbeeld een tandenborstel, schuursponsje, smurfensnot en zacht doekje in een doos. Laat de leerlingen voelen en zeggen wat ze fijn vinden voelen en wat ze niet fijn vinden voelen. U kunt vervolgens het verschil tussen leerlingen bespreken. En het verschil van hoe iets voelt op bijvoorbeeld een hand, arm of wang.
  5. Vlaggensysteem
    Gebruik de methode van het Vlaggensysteem om seksueel gezond en seksueel grensoverschrijdend gedrag te duiden. Zie ook de pagina ‘signalering’.
  6. Vertrouwenspersoon
    Zorg dat alle leerlingen weten dat de school een vertrouwenspersoon heeft. Hang bijvoorbeeld posters door de school met een foto van de vertrouwenspersoon. Nodig de vertrouwenspersoon een keer uit om in de klas iets te vertellen over wat er met hem/haar besproken kan worden.

Downloads en links

Scroll
naar beneden