Twee jongens spel op school speciaal onderwijs

Visie en beleid

Een breed gedragen visie op seksuele vorming helpt seksueel riskant gedrag tegen te gaan. Ook bevordert het een gezonde seksuele ontwikkeling van leerlingen. Iedere school kan een eigen visie formuleren. En beleid ontwikkelen om deze visie in de praktijk te brengen. Benieuwd hoe u dit aan kunt pakken? Hier vindt u tips en voorbeelden.

 

"Vergeet niet om draagkracht voor dit onderwerp te creëren bij zowel de docenten als de directie".

Renata Vereecken
docent biologie, cluster 4

 

 

Waarom een gezamenlijke visie op seksuele vorming?

Als u start met seksuele en relationele vorming is het belangrijk om eerst samen met het team een visie hierop te formuleren. Dit geeft leraren een kader waarbinnen zij kunnen handelen. Ook kunnen zij hiernaar verwijzen bij eventuele weerstanden van ouders of collega’s. In de visie kunt u het doel van seksuele vorming beschrijven. Een voorbeeld van een visie is: 'Wij willen onze leerlingen vanaf vier jaar ondersteunen in hun seksuele ontwikkeling. Zo kunnen zij opgroeien tot volwassenen die zelfstandig verantwoorde keuzes kunnen maken op het gebied van relaties en seksualiteit.'

5 vragen bij de ontwikkeling van een visie

  1. Wat wilt u leerlingen meegeven over relaties en seksualiteit?
  2. Welk seksueel gedrag vindt u (on)toelaatbaar?
  3. Welk seksueel gedrag wilt u bevorderen?
  4. Welke rol kunnen de school en de ouders spelen?
  5. Hoe past seksuele vorming binnen de brede visie of identiteit van uw school?

U kunt deze stellingen gebruiken om met uw team na te denken over seksuele vorming. Zo komt u er samen achter wat voor uw school belangrijk is. Aan de hand van de stellingen kunt u de ‘hete hangijzers’ definiëren, daar afspraken over maken en deze vastleggen.

Vertaling naar praktijk

Een heldere visie is geen eindpunt, maar een startpunt. Om de visie naar een concrete aanpak te vertalen heeft u beleid nodig. Hierin beschrijft u onder meer

  • Welke lessen u op school geeft over relaties en seksualiteit.
  • Hoe vaak u op school deze lessen geeft.
  • Of u deze lessen in een doorlopende leerlijn geeft.
  • Hoe u ad hoc omgaat met het thema.
  • Welke ruimte leerlingen krijgen om te experimenteren met het omgaan met elkaar.

Stap één: checklist visie en beleid

Vaak gebeurt er in de praktijk al veel. De eerste stap is dan ook om in beeld te krijgen wat er precies gebeurt. Daarna kunt u kijken wat mogelijk beter kan. Hiervoor kunt u de checklist relaties en seksualiteit (download 159kb) gebruiken. Deze checklist (voor docenten en teamleiders) geeft aanknopingspunten om een visie en beleid te ontwikkelen. En u krijgt tips (download 161kb) over hoe u dit aan kunt pakken. Er is ook een vragenlijst voor leerlingen (download 161kb). Deze kunt u gebruiken om uw visie, beleid en lessen beter te laten aansluiten bij de wensen van uw leerlingen. De vragenlijst is bedoeld voor leerlingen die functioneren op niveau 11 of hoger van de leerlijn.

Onze afdeling heeft een teamdag over seksuele vorming georganiseerd. We hebben ook een nota geschreven. Je moet dit onderwerp blijven benadrukken en er vragen over blijven stellen, op verschillende niveaus in de organisatie

Yvonne van Dieten
GZ-psycholoog cluster 3, De Berkenschutse

 

9 tips voor visie en beleid

  1. Zorg voor draagvlak. Alleen met overeenstemming tussen het schoolbestuur, de leidinggevende(n) en het team kunt u tot een breed gedragen visie komen.
  2. Bijstellen. Stel de visie elke twee jaar bij.
  3. Implementatie. Voor een goede implementatie heeft u draagvlak vanuit de directie nodig. Maar ook voeding – in de vorm van concrete informatie - vanuit het team. Werk dus zowel top down als bottum up.
  4. Veilige sfeer. Spreek regelmatig met het hele team over relationele en seksuele vorming. Zo voorkomt u dat het in de taboesfeer terecht komt. Creëer tijdens deze gesprekken een veilige sfeer. Met ook ruimte voor een grapje tussendoor, om het onderwerp niet te beladen te maken.
  5. Maatjes. Koppel onervaren leraren aan ervaren leraren. Zorg ook voor voldoende nascholing en intervisie.
  6. Werkgroep. Stel een werkgroep aan die zich bezighoudt met seksuele en relationele vorming. Zo voorkomt u dat het thema gekoppeld wordt aan één enthousiaste collega, die bij vertrek alle kennis meeneemt. Maak hier zo mogelijk ook uren voor vrij vanuit de directie.
  7. Afstemming so en vso. Stem goed af tussen het so en het vso wat ieder aan relationele en seksuele vorming doet. Dit is noodzakelijk om een doorgaande lijn te waarborgen.
  8. Betrek ouders. Breng ouders op de hoogte van de visie en het beleid rondom seksuele en relationele vorming. Organiseer een ouderavond en verstuur regelmatig een nieuwsbrief. Meer tips om ouders te betrekken.
  9. Kerndoelen. Geef duidelijk aan dat het onderwerp in de kerndoelen staat en dus een wettelijk verplicht onderdeel van het lesprogramma is.

Downloads en links

Scroll
naar beneden