in samenwerking met
handkus

Religie, cultuur en seks

Seksualiteit is een persoonlijk thema waar iedereen een eigen invulling aan geeft. Religie speelt een grote rol in seksueel gedrag en opvattingen van leerlingen over seksualiteit. Dat maakt het praten over seksualiteit in een multireligieuze en –culturele klas niet altijd makkelijk. Ondanks dat leerlingen onderling sterk kunnen verschillen in opvattingen, normen, waarden, wensen en grenzen, is seksuele vorming zeker mogelijk.

Waar gaat het thema ‘religie, cultuur en seks’ over?

Niet alleen het seksuele gedrag en beleving worden beïnvloed door religieuze  en culture achtergrond.

Zij beïnvloeden ook de eigen gedachten, fantasieën, verlangens, opvattingen, waarden, normen en wijze waarop seksualiteit wordt besproken. 

Via impliciete en expliciete boodschappen van ouders, school, media en omgeving, wordt de seksuele ontwikkeling van kinderen al op jonge leeftijd door cultuur en religie ingekleurd. 

moslima's

Uit onderzoek (Seks onder je 25ste) blijkt dat religie een sterke invloed heeft op de seksuele carrière, het al of niet gebruiken van anticonceptiemiddelen, het al of niet uiten van de seksuele geaardheid en het al of niet praten over seksualiteit met ouders. Erg gelovige jongeren denken minder positief over seks voor het huwelijk, seks buiten een vaste relatie of seks zonder liefde, dan jongeren voor wie het geloof niet of minder belangrijk is. Gelovige jongeren ervaren ook meer gevoelens van schuld en schaamte bij seksualiteit. De invloed van religie en cultuur op seksualiteit is niet per definitie negatief.

Omdat cultuur en religie nauw met elkaar zijn verweven, hebben veel jongeren moeite de verschillende invloeden hiervan op hun leven uit elkaar te houden. Er is onder christelijke en  islamitische jongeren veel onduidelijkheid over wat volgens hun religie wel of niet mag. Soms denken ze, bijvoorbeeld, dat seks voor het huwelijk uit geloofsovertuiging wordt verboden, terwijl het verbod juist cultureel is bepaald. 

Welke vragen hebben leerlingen over dit thema?

  • Is voorlichting wel nodig als je toch geen seks mag hebben voor het huwelijk?
  • Mag ik van mijn geloof fantaseren over seks? 
  • Kan ik seksuele voorlichting krijgen van iemand uit mijn eigen cultuur? 
  • Mogen jongens wel seks hebben voor ze gaan trouwen? 
  • Is het een zonde (of: haram) als een jongen of meisje seks heeft met zichzelf? 
  • Condooms zijn verboden volgens mijn geloof. Hoe kan ik mezelf beschermen tegen hiv of ongewenste zwangerschap? 
  • Als je homo bent, kun je dan geen moslim meer zijn? 

Aandachtspunten bij het lesgeven over dit thema

  1. Let op het onderscheid tussen (medische/biologische) feiten en religieuze of culturele opvattingen over seksualiteit.
  2. Binnen culturele en religieuze groepen zijn ook grote individuele verschillen. Doorbreek stereotype beelden en opvattingen en nodig jongeren uit hun eigen verhaal te doen.
  3. Iedere mening is even belangrijk, de ‘juiste’ mening bestaat niet. De “juiste” normen en waarden evenmin, tenzij ze voorbij gaan aan de universele mensenrechten. 
  4. Wijs op de seksuele rechten voor jongeren die door de meeste landen zijn onderschreven, ook door veel religieuze staten.
  5. Wees je bewust van de invloed van de ik-cultuur waarin veel jongeren in Nederland opgroeien en aangesproken worden op hun eigen verantwoordelijkheid en de wij-cultuur van jongeren (uit de eerste en tweede generatie) waarin de verantwoordelijkheden door de hele familie of groep worden gedragen. 
  6. Begin met thema’s die niet religieus of cultureel gevoelig liggen, zoals verliefdheid, puberteit en voortplanting. Bespreek daarna stapsgewijs thema’s als seks voor het huwelijk, maagdelijkheid, homoseksualiteit en abortus en laat verschillende opvattingen en denkbeelden de revue passeren. 
  7. Nodig jongeren uit zelf hun mening te vormen over bepaalde onderwerpen.
  8. Treed op tegen respectloos gedrag of discriminatie op grond van religie of cultuur.

Lespakketten:

Behandel dit thema bij voorkeur binnen een breder lespakket over seksualiteit. We adviseren het gebruik van geïntegreerde en samenhangende lespakketten waarin de verschillende thema's met betrekking tot relaties en seksualiteit in een brede en doorlopende leerlijn wordt aangeboden. Lees hier meer over bij Educatie.

De volgende lespakketen zijn hiervoor zeer geschikt: 

 

 

Aanbevolen aanvullende materialen

Scroll
naar beneden