Lesgeven over dit thema

Hoe geeft u seksuele vorming gericht op het thema ‘seks en de media’? Bij voorkeur behandelt u het thema binnen een doorlopende leerlijn en lessencyclus seksuele vorming. Hier vindt u aanvullende tips, aandachtspunten en lesmaterialen.

Ons doel bij deze lessen is dat onze leerlingen weerbaar zijn op internet. We zetten daarom breed in en werken in een doorlopende leerlijn aan thema’s als: lichaamsbeeld, relatievorming, wensen en grenzen en seksuele grensoverschrijding. We bespreken bij al deze thema’s ook seks en de media.

Waarom les over seks en de media?

Leerlingen gebruiken (online) media om hun eigen stijl te laten zien en berichten, foto’s en video’s te bekijken en te delen met (nieuwe) vrienden. Ze kunnen relaties aan gaan en (nieuwe) vrienden maken. Ze kunnen (naakt-)beelden of video’s tegenkomen waar ze niet naar op zoek zijn. Of juist expliciet zoeken naar seksuele beelden.
In de les bespreekt u met leerlingen wat zij online aan seksuele beelden kunnen tegen komen, hoe zij deze beelden (kritisch) in perspectief kunnen plaatsen en hoe zij kunnen reageren op onveilige online situaties.

Pornografie niet per definitie verslavend of verkeerd, de een wordt wel verslaafd de ander niet. Het gaat erom dat jongeren beseffen dat het niet realistisch is en het dus op een goede manier kunnen duiden. Leer jongeren pornografie te duiden is de boodschap.

Yuri Ohlrichs
Voorlichter, trainer en consultant Rutgers

Aandachtspunten bij lesgeven
 

  1. Introductie. Begin een les over ‘seks en media’ met een werkvorm om te achterhalen wat de leerlingen zelf aan kennis en attitude hebben ten aanzien van seks en de media. Vinden ze bijvoorbeeld beelden en rollen van mannen en vrouwen in de media realistisch? Denken ze dat porno laat zien hoe seks in de praktijk gaat? Worden ze zelf wel eens onzeker door lichaamsbeelden en schoonheidsidealen in de media? Werk bijvoorbeeld met een filmpje over photoshop om één en ander in perspectief te plaatsen. 
  2. Social media. Leerlingen gebruiken social media om hun eigen stijl te laten zien en berichten, foto’s en video’s te bekijken en delen met (nieuwe) vrienden. Besteed in uw lessen over ‘seks en media’ aandacht aan de positieve kanten van het online leven van uw leerlingen. Vraag bijvoorbeeld aan de hand van een woordweb naar de rol die social media in hun leven inneemt en welke ervaringen (positief of negatief) zij online hebben opgedaan. 
  3. Naaktbeelden, -video’s en porno. Bedenk, als u les geeft over dit thema, dat veel van uw leerlingen (on)gewild weleens naaktfoto’s of –video’s gezien hebben. Sommige leerlingen kijken hiernaar omdat ze nieuwsgierig zijn of omdat het ze opwindt. Andere leerlingen schrikken van deze beelden of vinden ze vies. U kunt uw leerlingen een kader bieden. Besteedt aandacht aan schoonheidsidealen (dun, gespierd) en sekse-stereotypisch rolgedrag (vrouwen zijn sexy, mannen zijn stoer) in de media. Plaats ze in een realistisch perspectief. 
  4. Schoonheidsidealen. Licht toe dat veel kinderen en jongeren zich onzeker voelen als ze naar de lichamen van mannen en vrouwen in de media kijken. Ze denken dat zij aan deze ideaalbeelden moeten voldoen. Vraag uw leerlingen of mensen in hun directe omgeving (familie, vrienden) er uit zien of zich gedragen zoals mannen en vrouwen in de media. Laat hen op deze manier mediabeelden in perspectief van het dagelijkse leven plaatsen. Licht toe dat de media gebruik maakt van urenlange make-up, haarverzorging en dergelijke en er daarna nog gebruik wordt gemaakt van allerlei filters.  
  5. Profielfoto’s. Een werkvorm ‘Hoe presenteer jij jezelf op social media’ biedt een speelse aanvulling op het onderwerp schoonheidsidealen. De meeste mensen plaatsen vooral leuke foto’s en berichtjes op hun profielsites. Leg uit dat je door het kijken naar deze foto’s het idee kunt krijgen dat het leven van een ander leuker of beter is dan jouw leven. Stel de leerlingen een aantal kritische vragen: Photoshoppen de leerlingen zelf hun profielfoto’s? Zetten ze lelijke foto’s op hun profielsites? Bevestig dat het leuk is om met elkaar via social media leuke, grappige en mooie dingen te delen. Maar licht ook toe dat het geen realistisch beeld geeft van het leven van de ander. 
  6. Seks in het echt. In porno worden fantasieën van volwassenen vertoond. Ook voor jongeren kan porno opwindend zijn. Sommige jongeren kijken ook naar porno om te leren ‘hoe seks gaat’. Terwijl in porno relatievorming en intimiteit nauwelijks wordt belicht. Er worden vooral seksuele standjes en orgasme(s) getoond. Jongeren die porno leerzaam vinden, zullen dit gedrag eerder kopiëren in hun eigen leven. Benoem in uw lessen het verschil tussen porno en seks in de realiteit. Porno is geen voorschrift van ‘hoe seks hoort te zijn’. Licht toe dat seks leuk, gewenst en veilig hoort te zijn, met respect voor elkaar. En dat ieder hierin zijn of haar eigen wensen en grenzen heeft en eigen tempo bepaalt. Maak jongeren duidelijk dat ze goed met elkaar communiceren over wat ze wel en niet willen en prettig vinden. 
  7. Chantage. Sommige leerlingen vinden het lastig om ‘nee’ te zeggen als iemand hen vraagt, dwingt of manipuleert om een naaktfoto of –video van zichzelf op te sturen. Vertel uw leerlingen dat als iemand hen chanteert of bedreigt of als er naaktfoto’s van henzelf circuleren, ze dit altijd aan iemand moeten vertellen (ouders, leraar, vertrouwenspersoon). Zodat zij kunnen helpen. Oefen bijvoorbeeld in de les ook met situaties en manieren om ‘nee’ te zeggen of om hulp te vragen. Is het misgegaan? Kijk dan op helpwanted.nl of meldknop.nl. 
  8. Shame-sexting. Het is belangrijk dat leerlingen zich beseffen wat de gevolgen zijn van het doorsturen van een naaktfoto van een ander. Laat hen in groepen bespreken wat zij zouden voelen en doen als iemand anders een naaktfoto van henzelf, zonder toestemming, heeft doorgestuurd aan de hele klas. Bespreek de gevoelens en oplossingen met elkaar en maak klassikaal afspraken: wat doen we als we een naaktfoto van een klasgenoot ontvangen? Gebruik bijvoorbeeld de video over shame-sexting van stichting Help Wanted als aanleiding. 

Lesmateriaal

Behandel het thema ‘Seks en media’ bij voorkeur binnen een lessencyclus seksuele vorming. We adviseren het gebruik van geïntegreerde en samenhangende lespakketten, waarin de verschillende thema’s met betrekking tot relaties en seksualiteit in een brede en doorlopende leerlijn worden aangeboden. 

 Kriebels in je buik

Kriebels in je buik is een online lesmethode voor relationele en seksuele vorming in groep 1 tot en met 8. Met leuke interactieve werkvormen op het digibord. De lessen volgen de seksuele ontwikkeling van kinderen en zijn zelf samen te stellen uit vaste en optionele onderdelen.

 

Lespakket Lang Leve de Liefde

In het lespakket Lang Leve de Liefde (voor het voortgezet onderwijs: boven- en onderbouw en het mbo) vindt u verschillende lessen over weerbaarheid, seks en de media. In de aanvullende module ‘Jij en de media’ vindt u onder andere lessen over schoonheidsidealen. In de aanvullende module ‘Wensen en grenzen’ vindt u lessen en oefensituaties op het gebied van (online) seksuele grensoverschrijding.

 

 

Aanvullende materialen


Jij en de media (handleiding en online beeldmateriaal)

In deze aanvullende module leren jongeren in twee lessen genuanceerder na te denken over seksualiteit en rolpatronen, met als uiteindelijk doel seksuele grensoverschrijding te voorkomen.

 


Wensen en grenzen

In deze aanvullende module denken jongeren na over hun eigen wensen en grenzen, ze leren dat wensen en grenzen van persoon tot persoon verschillen en dat communicatie hierover belangrijk is om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen

 

Filmpje over sexting

In het filmpje ‘sexting’ zien we hoe een meisje naar een jongen uit haar klas een sms bericht stuurt met een spannende foto van zichzelf. Wat begint als flirt eindigt in een drama als datzelfde bericht binnen enkele minuten naar verschillende klasgenoten wordt gestuurd.

 

Scroll
naar beneden